De weg van wens naar werkelijkheid is ook een worsteling - Deel II

Het lijkt inmiddels een eeuwigheid geleden, maar iets meer dan een jaar terug zat ik samen met m'n gezin op Bali te genieten van al het moois dat de wereld ons te bieden heeft. Op die reis schreef ik over de reis die ik gemaakt heb om te komen waar ik nu ben
 
Hoe anders ziet de wereld er met de intrede van het Corona-virus er een jaar later uit? Het heeft nog maar eens duidelijk gemaakt dat verandering de enige constante is. Het idee van de maakbare wereld en onze controle daarop heeft (gelukkig...?) een flinke knauw gekregen. Op zoveel vlakken is het leven zo plotseling schijnbaar eindeloos complexer geworden. En toch is het nog net zo eenvoudig als het toen was. Ook nu nog namelijk, is de weg van wens naar werkelijkheid ook een worsteling. 
 
Laat me jullie meenemen naar hoe het op dit moment gaat bij ons thuis (overigens zitten we as we speak in de volgende verandering naar een nieuwe status quo aangezien Fenna en Indy weer naar school en de kinderdagopvang gaan...). Want daar was het toch wel even wennen, het wegvallen van de zo door mijn (over)(groot)moeder geprezen rust, reinheid en regelmaat. De eerste twee weken van de lockdown stoeiden Margo en ik nogal met de zorg voor onze kinderen, en de combinatie daarvan met onze agenda's. Ineens moesten we het rooien zonder de hulp van oma en opa's. En Fenna en Indy hadden zo hun eigen problemen, probeer thuis maar eens te spelen als je ouders er de hele tijd doorheen werken... (gepikt van en dus met dank aan Loesje).  
 
Gaandeweg ontstond er een structuur die betrekkelijk eenvoudig was. Eén van ons moet simpelweg altijd thuis zijn. Vast onderdeel van die structuur is dat de kinderen tussen de middag altijd even op de bank tot rust kunnen komen (lees: papa en mama vinden het toch ook wel erg lekker om dan een uurtje op de bank te liggen) met een filmpje. Zo heb ik de afgelopen weken onder meer Frozen 1 & 2 eindeloos vaak voorbij zien komen, maar ook Pocahontas, A Bug's Life, The Good Dinosaur en Shrek 1 t/m 27. En ik moet jullie eerlijk zeggen, ik kijk maar wat graag mee. En zag ineens een patroon. Die van de reis van de held(in). Die gaat over de weg van de mens. Vele sprookjes, mythologieën, toneelstukken, opera's, films en verhalen vertellen over deze weg in de vorm van de reis van de held(in).
 
Als je goed kijkt, zijn er altijd een aantal stappen te herkennen in zulke verhalen: 
  1. Er was eens... Hier ben je je nog onbewust van je incompetentie. Je hebt nog geen notie van het feit dat je iets wilt leren, dat iets je in de weg zit, dat iets niet in orde is. Zo spelen Anna & Elsa (uit Frozen) nog nietsvermoedend met elkaar in het kasteel van hun ouders, de koning en de koningin van Arendelle. In het model van de leerfasen van Maslow ben je hier nog onbewust onbekwaam. 
  2. Op weg de wereld in. Hier word je je bewust van je incompetentie, iets is niet (meer) in de haak. In het sprookje begint de onbekende reis, Elsa hoort als enige in de verte een zingende stem die haar roept. 
  3. De kink... verdwalen. De vanzelfsprekendheid is nu weg, je kunt niet meer vertrouwen op je oude competenties, er bestaat een verlangen tot verandering en er is geen weg meer terug. In het model van de leerfasen van Maslow ben je nu bewust onbekwaam. In mijn persoonlijke zoektocht was dit bijvoorbeeld het moment dat ik me realiseerde dat het vak van consultant me niet (meer) paste, het moment dat ik verder moest....maar nog lang niet over de angst heen was om voor mezelf te beginnen als coach. In Frozen gaat Elsa schoorvoetend op pad, onwetend van wat haar allemaal nog te wachten staat....want als ze dat wist, zou ze misschien ook wel niet gaan.  
  4. De bodem van de put. Hier zit je in de put, je bent je bewust van de noodzaak en de diepte van het leren. Het masker dat zo lang als pleister, als tweede huid op de wond heeft gelegen, is losgetrokken. De rauwe pijn van het gemis wordt waargenomen. In mijn eigen specifieke geval heeft het maanden, zo niet jaren geduurd voordat ik over de angst heen was voor mezelf te beginnen. Dat moment heb ik (gevoelsmatig) eindeloos lang voor me uitgeschoven en zelfs toen ik was gestart werd ik nog vergezeld door die angst. En toch voelde en wist ik ergens dat het niet anders kon. 'Risico's nemen brengt angst met zich mee, maar geen risico's nemen betekent jezelf verliezen. En risico nemen in de meest verheven vorm, betekent juist je bewust zijn van jezelf,' aldus filosoof Sören Kierkegaard.
  5. Hulp van buitenaf. In Maslow's model is dit de fase waarin je bewust bekwaam wordt. Opeens weet je de oplossing van het raadsel, je verstaat de tekens. De taak en de helpende hand zijn aangenomen en er komt licht in de zaak. In sprookjes is dit het moment dat er een raadgever in beeld komt, bijvoorbeeld in de vorm van een wijze. In de film Frozen wordt Elsa onder meer geholpen door pratende sneeuwpop Olaf, een rendier en een oppertrol. 
  6. De terugkeer. Hier pendel je heen en weer tussen bewust en onbewust bekwaam, je glijdt zo nu en dan weer terug in 'oud gedrag.' Deze fase vraagt dan ook om discipline, om oefening en om herhaling. Blij met de nieuwverworven vaardigheid heb je niet veel zin meer om de pijn opnieuw te voelen. Toch is het juist nu belangrijk om door te zetten. Want 'in de wond zit ook het wonder.' Als ik weer kijk naar mijn eigen weg, dan is dit het eerste jaar geweest waarin ik bezig was Ruimte voor Meer in de wereld te zetten. Keihard werken en nog niet het resultaat zien dat je zo graag wenst. Sterker nog, zo nu en dan jezelf afvragen of dit nou wel de meest verstandige keuze is geweest....en toch heb ik (gelukkig!) doorgezet.  
  7. Wijsheid. Hetcgeleerde is geïntegreerd en tot alle lagen van je wezen doorgedrongen, je kunt ermee spelen en het toepassen in verschillende contexten. In het sprookje is dit de fase van 'en ze leefden nog lang en gelukkig.' In mijn persoonlijke verhaal zijn dit de afgelopen jaren geweest waarin ik naar hartenlust heb kunnen werken en wat getuige de wachtlijst die ik al sinds tijden heb, ook gewaardeerd werd door de cliënt....
....en toen was daar het Corona-virus. Die de status quo weer heeft opgeschud en misschien wel maakt dat er een nieuwe reis van de held volgt. Ik kijk er naar uit, ook al zal het ongetwijfeld ook weer een worsteling worden. Om met de woorden van Joseph Campbell, de ontdekker van de reis van de held, te spreken: daar waar je struikelt, daar ligt je schat.
 
Mocht je je eigen reis hierin herkennen, en mocht je het op dit moment om welke reden dan ook niet zien zitten, bedenk jezelf dan: er is altijd een volgende stap in het verhaal. Dat wordt ook duidelijk uit het onderstaande gedicht, wat deze reis beeldend weergeeft. 

Ik loop door een straat.
Er is een diep gat in het trottoir.
Ik val erin.
Ik ben verloren....ik ben radeloos.
Het is mijn schuld niet.
Het duurt eeuwig om een uitweg te vinden.

Ik loop door dezelfde straat.
Er is een diep gat in het trottoir.
Ik doe alsof ik het niet zie.
Ik val er weer in.
Ik kan niet geloven dat ik op dezelfde plek ben.
Maar het is mijn schuld niet.
Het duurt nog lang voordat ik eruit ben.

Ik loop door dezelfde straat.
Er is een diep gat in het trottoir.
Ik zie dat het er is.
Ik val er weer in....het is een gewoonte.
Mijn ogen zijn open.
Ik weet waar ik ben.
Het is mijn schuld.
Ik kom er direct uit.

Ik loop door dezelfde straat.
Er is een diep gat in het trottoir.
Ik loop eromheen.

Ik loop door een andere straat. 
 
PS: ik had dit stuk niet kunnen schrijven zonder te beschikken over de bijbel van mijn opleidingsinstituut Phoenix, 'Passe-partout'. 

Afdrukken E-mail

Extra coaching voor de zorg

 

extrahanden-logo.jpg

*geschreven op 16-04-2020 

Ik ben ook bang. Geschrokken van wat er zich de afgelopen weken heeft afgespeeld. Voor wat ons nog te wachten staat. Ik maak me zorgen om m'n gezin (van herkomst), om de mensen om me heen. Schrik iedere keer weer van de berichten die doorsijpelen uit de media. In m'n hoofd ben ik dit stuk al weken aan het schrijven. Omdat ik niet wil dat dit een opiniestuk wordt zoals ik er al zovelen voorbij heb zien komen. Die opinie wil ik graag laten aan de mensen die ons (met verve) door deze storm heen loodsen. Ik wil het graag houden bij wat deze crisis met mij doet, hoe het mij raakt.

Want dat het me bezig houdt, moge duidelijk zijn. Van nature ben ik een positief mens, ik kom uit een zonnig gezin. Heb de angstgevoelens ook lange tijd buiten de deur gepoogd te houden, maar het moment dat ik de normaliter zo goedlachse Mark Rutte dodelijk vermoeid en bloedserieus op televisie zag, zette ook mij aan het denken. En denken helpt in zulke situaties over het algemeen niet het beste aangezien het de neiging heeft door te slaan in piekeren. Naast de reeds genoemde zorgen over de gezondheid van de medemens, schoten er ineens vragen als paddenstoelen uit de grond: hoe gaan we de (logistieke) puzzel thuis leggen? Wat betekent dit voor ons werk? Kan ik nog mensen blijven ontmoeten en zo ja, hoe dan? 

Geheel tegen m'n natuur in heb ik een week lang als een gek het nieuws bijgehouden, bleef ik de openstaande nieuwspagina's tot in den treure verversen. Op zoek naar een positief bericht. Tevergeefs. Een continue stroom van negatief nieuws werd op ons afgevuurd. En toen bedacht ik me ineens, waarom ben ik zo intensief het nieuws aan het volgen? Normaal gesproken probeer ik me daar altijd zoveel mogelijk van te onthouden, en niet zonder reden. Er zijn tientallen studies die uitwijzen dat het volgen van het nieuws slecht is voor je mentale gezondheid (uit Rutger Bregmans briljante 'De meeste mensen deugen', een belangrijk boek dat iedereen gelezen zou moeten hebben). 

En dus gooide ik het over een andere boeg. In plaats van mijn brein aan het werk te zetten, in plaats van zoveel mogelijk te weten te komen over het Corona-virus, zag ik de ontwakende lente. De zon begon eerst aarzelend maar al snel vrij uitbundig te schijnen. Ik heb het geluk dat ik voor mijn werk veel buiten ben, wandelcoaching gaat ook nu gewoon door, met inachtneming van de welbekende anderhalve meter. En als ik dan goed kijk, zie ik dat de natuur zich herstelt. Toegegeven, het is ook de lens waardoor ik graag naar de wereld wil kijken, maar ik zie tijdens wandelingen konijnen die nietsvermoedend fietspaden oversteken, eekhoorns die schijnbaar onbezorgd op zoek zijn naar voedsel, reeën die op plekken komen die nog niet zo lang geleden onbegaanbaar waren voor de ree. Ik lees over de toppen van de Himalaya die voor het eerst in decennia vanaf de grond zichtbaar zijn. Over dolfijnen in Venetië. Over opzienbarende milieuwinst, schonere lucht en lagere CO2-uitstoot.

Ik wil mijn ogen niet sluiten voor alle ellende die het virus veroorzaakt, integendeel zelfs, ik leef mee met de mensen die nog veel harder dan wij geraakt zijn en worden. Maar hoe meer ik met mijn zintuigen kijk, des te hoopvoller ik word. Als we maar bereid zijn het anders te gaan doen dan we de afgelopen jaren, de afgelopen decennia gedaan hebben. Covid-19 ontwricht levens, maar biedt tegelijk een historische kans, zo betoogt een groep van 170 Nederlandse wetenschappers. Laten we de boodschap die het virus ons geeft op de juiste manier interpreteren en groener uit deze crisis komen. Laten we kiezen voor meer wij en minder ik. Voor minder in plaats van altijd maar meer. Voor iets meer zijn in plaats van blind doen. Voor meer tijd voor elkaar in plaats van druk, druk, druk.

Maar nu is het eerst nog tijd voor crisismanagement. Zelf wil ik daar ook graag mijn steentje aan bijdragen. Het is weer zo'n tijd dat ik met weemoed terugdenk aan mezelf als 19-jarige, het moment dat ik besloot niet te gaan voor de studie Geneeskunde. Ik was nu maar wat graag één van die mensen geweest die ons door deze storm heen loodsen. En tegelijkertijd ben ik blij dat ik destijds mijn eigen pad gegaan ben. Blij dat ik werk in de wereld van de coaching, me bezig mag houden met het begeleiden van de mens. Ik weet nog dat ik ooit, lang geleden bij het vertrek van een cliënt bij mezelf dacht: dit werk zou ik ook gratis doen. En dat ga ik nu ook (deels) doen, ik heb me aangemeld voor het initiatief 'Extra coaching voor de zorg.' De zorgsector staat onder grote druk om de extra zorg te leveren die gevraagd wordt vanwege het Covid-19 virus. Ik help maar wat graag bij het verlichten van die druk. Dus wie zich aangesproken voelt door het bovenstaande, schroom niet en meld je aan. Je bent welkom.

Afdrukken E-mail

De weg van wens naar werkelijkheid is ook een worsteling

Ik zou me niet meer kunnen voorstellen dat ik iets anders doe dan het werk dat ik nu doe. Maar hoe anders was dat zes, zeven jaar geleden. Toen durfde ik nog maar nauwelijks hardop uit te spreken dat ik coach was. Ook al zijn dromen de zaadjes van een toekomstige werkelijkheid, op dat moment in de tijd had ik werkelijk niet durven dromen dat mijn werk zo stabiel zou voelen en gaan als het nu gaat (mits ik me niet laat meeslepen in mijn soms onbedwingbare neiging over mijn eigen grenzen heen te gaan). Want de weg die loopt van wens naar werkelijkheid is ook een worsteling.
 
Nogal wat mensen vinden hun weg naar mijn coachingspraktijk omdat ze op zoek zijn naar hun passie en mij om hulp vragen bij het vinden daarvan. Dat zijn iedere keer weer mooie trajecten, niet in de laatste plaats omdat het me doet denken aan mijn eigen zoektocht. Omdat het raakt aan mijn eigen pijn, de pijn die ik destijds zelf ook zo ervaren heb. 
 
Want een worsteling, dat is het ook geweest, om daar te komen waar ik nu ben. Nu klinkt het als een mooi verhaal, toen was het dat nog niet. Verre van zelfs. Ik weet nog goed dat ik destijds aanklopte bij wat één van de belangrijkste leermeesters uit mijn leven zou blijken te zijn*. Op een moment in mijn leven dat ik wel een vaag onderbuikgevoel had over wat ik wilde gaan doen (dat gevoel heeft er altijd wel gezeten, denk ik). Met daar overheen een hele berg angst en onzekerheid en twijfel die gedrieën voorkwamen dat ik de stap ging zetten die ik uiteindelijk gelukkig wel heb durven zetten. 
 
Ik zat namelijk in een periode van mijn leven waarin niet alles liep zoals het moest. M'n baan bij Accenture had ik opgezegd, het boek dat ik had geschreven wat in eerste instantie uitgegeven leek te gaan worden, werd toch niet uitgegeven. En het reservepotje waar ik op had geteerd was leeg. Toen was daar de keus, teruggaan naar de gouden kooi waar ik een jaar eerder zo frank en vrij uit was weggevlogen, of back to my roots, achter de bar (één van de bijbaantjes vroeger waar ik het meeste plezier aan beleefd heb; de plek ook waar ik echt wat over mensen leerde). Ergens ook een keuze tussen de rede en het hart. De rede die voor zekerheid in de vorm van een gouden kooi koos, het hart dat fluisterde: 'maar die gouden kooi, was dat niet ook de plek waar je zo ongelukkig geworden bent?' 
 
Gelukkig had ik de moed om mijn hart en mijn intuïtie te volgen. Want die weten op de een of andere manier altijd wat je echt wilt. Dat was niet achter de bar staan (al ben ik Pim en Daan nog altijd eeuwig dankbaar voor de kans die ze me toen geboden hebben), maar wel een plek waar ik verder kon werken aan het grote masterplan: voor mezelf beginnen als coach.  
 
Maar met die keuze was het einde van het dal nog niet in zicht, de gifbeker moest nog leger. Zo heeft het me bijvoorbeeld bijna mijn relatie gekost, omdat ik naar alles en iedereen wees als schuldige van mijn situatie, behalve naar mezelf. En in de wereld van de therapie is het toch echt zo, dat pas op het moment dat een cliënt zich bereidwillig toont de hand in eigen boezem te steken, om naar zijn eigen verantwoordelijkheid te kijken, in plaats van die bij anderen te leggen in de vorm van schuld of vingerwijzerij, dat pas dan de therapie een kans van slagen heeft. Zo ver was ik toen nog niet, en dat besef is langzaam maar zeker gegroeid. En daarmee kwam ook het einde van het dal dichterbij. Gelukkig heeft de pijn van toen me er niet van weerhouden toch mijn eigen weg te gaan. Sterker nog, het heeft me gevormd.   
 
Want, in de wond zit ook het wonder. Met deze door mij opgelopen wond probeer ik nu andere mensen van dienst te zijn. Samen met mensen zoeken naar licht in duisternis, het is een groot voorrecht dat te mogen doen. En dat is denk ik wat ik wilde vertellen met het schrijven van dit bericht. Hoe donker de periode in je leven op dit moment ook is, pak het op en neem het mee. Het kon ooit wel eens jouw wonder worden. Luctor et emergo, oftewel: ik worstel en kom boven.  
 
* Peter, ik weet dat de kans groot is dat je dit leest, ik denk dat ik het je al meer dan eens gezegd heb, maar bedankt voor dat wat je voor me betekend hebt. Dat was en is namelijk veel, heel veel. 
 

Afdrukken E-mail

Joris GroenendijkJoris Groenendijk

Bezoekadres:

Provincialeweg 24
3981 AP Bunnik

joris@ruimtevoormeer.nl
06-12 60 18 19

nieuwsbriefOp de hoogte blijven?

Schrijf je hier in voor de Hersenspinsels van Ruimte voor Meer!

Naam *
Voer naam in
E-mail *
Voer e-mailadres in.